I Flashcards Preview

kalkın > I > Flashcards

Flashcards in I Deck (123)
Loading flashcards...
1

gelişmiş ülke büyümesi vs az gelişmiş büyümesi

gelişmiş: büyüme
azgelişmiş: kalkınma

2

insani gelişme endeksi boyutları

doğumda yaşam beklentisi (uzun yaşam)
eğitim (bilgiye erişebilirlik)
gelir endeksi (insan onuruna yakışır)

3

insani gelişme endeksi puanları

100-76: çok yüksek
75-51: yüksek
50-26: orta
25-0: düşük

4

kalkınmanın temel sorunu

az gelişmişlik. kişi başına gelir temel ölçüt

5

az gelişmişliğin özellikleri

econ ve tech
yapısal
demografik
sosyokültürel

6

az gelişmişliğin econ ve tech özellikleri

1) kişi başına gelirin düşük olması
1005 ve altı: düşük gelirli
1006-12275: orta
12275 - +: yüksek gelirli

2) gelir dağılımının adaletsiz olması
kişisel: lorenz eğrisi / Gini katsayısı: (0-1) 0 en adil

7

kuznets ters u eğrisi

kişi başına gelir ve gini katsayısı ilişkisini açıklar.
kalkınmanın ilk aşamalarında kişi başına gelir arttıkça adaletsizlik artar. sonra azalır. çünkü kalkınma finansmanı için gerekli kaynakları, tasarruf eğilimi düşük gruplardan yüksek gruplara transfer edilir.

8

tasarruf ve yatırımların düşük olması

kişi başına düşen az olduğundan, gelirin büyük kısmı harcanır. düşük tasarruf = düşük yatırım = düşük sermaye birikimi

9

tarım hakimiyeti

az gelişmişte tarım hakimdir ve teknoloji ve verim seviyeleri düşüktür.

10

işsizlik

az gelişmişte yüksektir. çalışanda da:
korunaksız istihdam: güvencesiz
çalışan yoksulluğu: çalışıyor ama kendisini ve ailesini 1,1.25 ve 2 doların üstüne çıkaracak gelir elde edemiyor.

11

dış ticaret

az gelişmişte az.
birincil mal ithal ediyor sanayi malı ihraç ediyor.

12

sermaye piyasası

en çok sıkıntı çekilen konu. organize olamamış sektör, kırsalda monopol ve monopson fon kaışları. organize olmuşla olmamış arasındaki fon akışı sınırlı.

13

girişimci ve üretim org eksikliği

iş sermaye toprağı bir araya gelitren ve risk alan girişimci az. tasarımlarını da gerçekleştiremiyor.

14

yapısal özellikler

pazar yapısı: etkisiz piyasalar.
dual economy: modern ve geleneksel bir arada, ilerleyemiyor.

15

boeke - sosyal ikilik kuramı

dışardan akınan sosyal sistem iç sistem ile çatışır. ihtiyaçlar sınırlı, fiyat yükselince daha az risk alınır.
profesyonel tic yok, org yeteneği az, spekulatif piyasalar düzenli gelir kaynağı değil, kadercilik hakim.

16

demografik özellikler

1) hızlı nüfus artışı:
bağımlı nüfus artışı: gelir tüketime harcanır.
yatırım sapması: altyapı değil eğitim sağlığa para gidiyor.
sermaye sığlaşması: işçi başına sermayenin düşük olması verimliliği düşürür, büyümeyi engeller

17

sosyokültürel özellikler

geleneksel toplum yapısı
orta sınıfın azlığı
eğitim düzeyinin düşük olması
fazla çocuk işçi bulunması
okur yazar oranının düşük olması

18

neden az gelişmiş? teorileri
(3 tane)

geleneksel kalkınma yaklaşımı
yapısalcı ve neoyapısalcı yaklaşım
neo-marksist az gelişmişlik teorileri ve bağımlılık

19

geleneksel kalkınma yaklaşımı:

makroekonomiktir. gelişmiş ve az gelişmiş ülke ekonomilerinin niteliklerinin farklı olması

20

yapısalcı ve neoyapısalcı yaklaşım

neden sermaye az?
sanayi finansmanının zorlukları neler?

21

neo-marksist az gelişmişlik teorileri

makro.
iktisadi + politik yapılar (ekonomi-politik)

22

kalkınma iktisadının yükselişi
(50-70ler)

after WWII. hem yeniden inşa, hem de eski sömürgelerin sanayileşmesi.
- altın çağdır.
kalkınma çaresi: hızlı sermaye birikimi. hızlı sanayileşme = 'iktisadi' kalkınma.
finansman? : 1) yurt içi tasarrufların arttırılması + dış yardımlar. 2) ithal ikameci sanayileşme.
hepsi için de PLANLAMA
temel amaç: modenleşme = batılılaşma
Kuzey-Güney Diyaolgu: kalkınmaya ilişkin tartışmalar. 1960'lı yıllar Birinci Kalkınma On Yılı ilan edilmiştir.

Yeni Uluslararası Ekonomik Düzen: 1974 Belge ve programı. 80lerin petrol fiyatı düşüşleri sebebiyle kurulması başarısız olmuş.

70'ler: Güney-Güney işbirliği. hem gelişsinler hem daha etkin olsunlar. Technical Coop Among Developin Countries.: bilgi beceri, kaynak, teknik yöntem.

23

Kalkınma İktisadının gerilemesi
(1980-2000ler)

1989 washington uzlaşısı

70ler sonu: neoliberal politikalar; piyasanın kendiliğinden işlemesi.

1989 Washington Uzlaşısı:

mali disiplinin sağlanması
kamunun harcama önceliklerini sübvansiyonlardan diğer alanlara düşürülmesi
vergi reformu yapılması (tabanının genişletilmesi, oranların düşük tutulması)
faizlerin serbest bırakılması
döviz kurlarının rekabetçi düzeylerde olmasının sağlanması
dış ticaretin serbestleşmesi
doğrudan yabancı yatırımların serbestleşmesi
kamu iktisadı kuruluşlarının özelleştirilmesi
piyasaya ilişkin müdahaleci ve kısıtlayıcı kuralların kaldırılması (deregulation)
mülkiyet haklarına yasal güvence sağlanması

işe yaramamış, ters tepmiştir.

24

kalkınma iktisadının yeniden yükselişi
2000_ler: Post-Washington Uzlaşısı
Binyıl Kalkınma Hedefleri

aktif hükümet müdahaleleri ve kurumsallaşma
yönetişim, hesap verilebilirlik, saydamlık, yolsuzluk.
Binyıl Kalkınma Hedefleri: 2000 yılı.
aşırı yoksulluk ve açlığın ortadan kalkması
herkes için temel eğitimin sağlanması
cinsiyet eşitliğinin ilerletilmesi ve kadınar
çocuk ölümlerinin azaltılması
anne sağlığının iyileştirilmesi
HIV, AIDS, sıtma ve diğer hastalıklarla mücadele
çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması
kalkınma için küresel bir ortaklığın geliştirilmesi

kalkınma iktisattan çıkmış, daha geniş bir hedef kazanmıştır.

25

sürdürülebilir kalkınma

BM Dünya çevre ve Kalkınma Komisyonunun Brundtland Raporu (ortak geleceğimiz) sürdürülebilir kalkınmayı açıklamış:

sürdürülebilir kalkınma: bugünün gereksinimlerini, gelecek nesillerin gereksinimlerini karşılama yeteneğinden ödün vermeden karşılayan kalkınmadır.

26

sürdürülebilir kalkınma belge kronolojisi

1972 dennis & donella meadows: büyümenin sınırları
1972: stockholm, BM insan çevresi bildirgesi: eko-kalkınma kavramı
1987: BM çevre komisyonu Brütland Raporu "ortak geleceğimiz": sürdürülebilir kalkınma
1992: rio de jeneiro: BM Çevre ve kalkınma konferansı: Gündem 21
2002 Johannesburg: Dünya Sürdürülebilir Kalkınma Zirvesi (Rio 10+)
2012 Rio de Janeiro: Dünya BM sürdürülebilir kalkınma zirvesi (rio+20)

27

yoksulluk çeşitleri

mutlak yoksulluk: minimum gıdayı vb alamayacak durumda
göreli yoksulluk: toplumsal varlığını devam ettiremeyecek düzeyde olması
öznel yoksulluk: anketlerle ortalama görüşü bulmak
insani yoksulluk: yeterli eğitim, sağlık, altyapı hizmetlerine erişme ve uzun yaşam sürme (parasal kıstas yok)

28

insani yoksulluk endeksi

gelişmekte olan:
40 yaş altı nüfus %
okuma yazma %
temiz su %
temel sağlık hizm %
5 yaşın altında beslenemeyen %

gelişmişler için:
60 yaş üstü nüfus %
fonksiyonel okuma yazma %
gelir yoksulluğu altında nüfus %
uzun dönem işsizlik oranı

29

çok boyutlu yoksulluk endeksi

sağlık, eğitim, yaşama stdları vb de dikkate alınır. 10 üstünden hesaplanır.

30

kafa sayısı endeksi

yoksulluk çizgisi altında nüfus / toplam nüfus. yaygınlığı gösterir, yoksulluğun şiddetini göstermez.